MIJNHEER, IK WIL UW DOCHTER TROUWEN.

Uitgebreide 'hoe-vraag-je-iemands-dochter' ceremonie in het dorp.
Het gaat er niet altijd op die manier aan toe, de meeste mensen kunnen het zich gewoon niet permitteren, maar voor wie dat wèl kan, mag het 'en plein public' en volgens Rwandees gebruik.

Zoals in vele culturen komt het er een beetje op neer dat er officieel om de hand van de dochter wordt gevraagd, een bruidschat wordt bedisseld, en als familie van de jongeman moet je toch wel bewijzen dat je je toekomstige vrouw-schoondochter naar behoren kan onderhouden.

Place du théatre: het huis van het meisje,.
De arena: centraal in het midden, een tent waaronder bruid en bruidegom elkaar zullen huwen volgens Rwandees gebruik, geflankeerd door een aantal mannelijke getuigen aan jongenszijde, en een paar vrouwelijke aan de kant van het meisje.
Aan weerszijden, ook onder tenten of een afdak, de beide familieclans met hun genodigden.
Centraal gezeten in die beide tribunes, en geflankeerd door zonen, ooms of andere belangrijke mannen, de pater familias. Daarachter de vrouwen, nog verder de genodigden van elke 'clan'.
De centrale tent blijft vooralsnog leeg, er dient eerst gediscussiëerd.
En daar kennen ze iets van in Rwanda.

Vooral voor het publiek wordt het onderste uit de kan gehaald om zoon en dochter aan te prijzen, en de giften die bij de bruidschat horen over en weer te kelderen, de grond in te boren als 'goedkoop, tweedehands, ontoereikend, verzin het maar,' onder luid jolijt van de respectievelijke supporters.
Een van de topmomenten is het schenken van de koe. Voor Rwandezen staat de koe op het hoogste schavotje, ze wordt geprezen, bezongen, er worden complete gedichten en gezangen over verhaald.
Beide clans hebben een soort sjamaan-achtige figuur , uitgedost en voorzien van rituele attributen, die het beestje aanprijzen en verheerlijken.
Wie in Rwanda z'n lief aanspreekt met het lieflijke: "schat, je hebt ogen als een koe" krijgt niet zoals bij ons naar alle waarschijnlijkheid een goedgevulde sjakosj tegen zijn kop, welneen, een zoen van de juffrouw en twee banken vooruit.
Of dat ook geldt voor omschrijvingen van de vlaaien die ze produceert moet ik nog eens navragen, ik hou voorlopig veiligheidshalve maar m'n mond.

Het gekissebis gaat naar een climax, de clanleiders betrekken nu ook hun directe kompanen in de discussie, die speels en onder grote hilariteit uiteindelijk uitmondt in de aanvaarding van de geschenken.
Het koppel wordt erbij gehaald onder begeleiding van een groep getuigen, allen voorzien van de nodige rituele attributen, staf, schilden, namaak luipaardvellen, de vrouwen in blinkende stoffen, je waant je in een filmset, er volgen nog wat speechkes, en er wordt uiteindelijk uitgebreid omhelsd en geknuffeld tussen de beide clans. De ceremonie wordt bezegeld met het uitwisselen van een ring (denk ik, ik kon even niet meer volgen wegens veel te druk) en uiteindelijk wordt ook het eten (dat in het eerste deel al ruimschoots onder de loupe werd genomen) ook verdeeld onder de genodigden. Symbolisch wordt ook eten bedeeld aan de armeren uit de samenleving, die in grote getale van ver staan te kijken, maar naarmate het einde van de ceremonie (en dus ook het eten) dichterbij komt steeds dichter komen aanschuifelen.
Hoe meer mensen je eten geeft, hoe groter je aanzien is.
Aan de bende volk te zien kunnen ze wat dat betreft hier zeker niet klagen...
Tijdens het maal voor 'Jan Publiek' gaan bruid en gom zich uitdossen voor de kerkelijke trouw, in de kathedraal in Butare. Ik heb het ding gezien, daar kan wel wat volk bijeen...

Ik heb geprobeerd wat plaatjes te schieten hier en daar, al was de bewegingsvrijheid af en toe wat beperkt. Butare was me wat te ver, en omdat deze ceremonie al zo een kleine drie uur had geduurd hield ik het wel voor bekeken.
Ik had voldoende smachtende koeieblikken en natte neuzen gezien.
Sfeerbeeldjes: